آخرین مقالات

اصطلاحات و تعاریف مرتبط با سیستم های نت به زبان ساده

 

 

تعریف نت

نت،مخفف کلمات نگهداری و تعمیرات می باشد و به مجموعه برنامه ها و اقدامات به منظور نگهداشتن تجهیزات درسطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا بازگرداندن تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری اتلاق می شود و نتیجه مورد انتظار از این اقدامات ایجاد آمادگی ، حفظ قابلیت عملیاتی ، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود. به طور کلی اهداف سیستم نت در یک واحد عبارتند از پاسخ گویی کارا ، موثر و سریع در هنگام نیاز به فعالیت های پیش گیری و اصلاحی به منظور حفظ آن واحد در یک سطح استاندارد و قابل قبول می باشد. در اینجا به بررسی معانی برخی از اصطلاحات نت می پردازیم. ابتدای بحث را به انواع نت اختصاص می دهیم .

 

1-   انواع نت

امروزه با پیشرفت دانش و علم بشری نگاه به نگهداری و تعمیرات نیز متناسب با این پیشرفت در حال تغییر و تحول است که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می شود :

2-1- نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Break down maintenance) (BM)

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست بر این فرضیه است به طوری که تا قطعه شکسته و یا معیوب نشده باشد آن را تعویض و تعمیر نکنند. در دوران گذشته ، پیامدها و آثار اینگونه اعمال به عنوان یک امر اجتناب نا پذیر به شمار می آمد ولی امروزه به دلیل پیچیده شدن اقلام ، تنوع بالا و تعداد اقلام و تجهیزات تحت پوشش فعالیت های نگهداری و تعمیرات ، اجرای این رویه برای تمامی اقلام به عنوان یک ضرر با اهمیت به شمار می رود . در این روش اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات هنگامی انجام می شود که عملکرد تجهیزات به طور چشم گیری کاهش پیدا کرده و یا شکت و از کار افتادگی واقعی روبرو باشند . در نتیجه تجهیزات با اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست تحت کنترل قرار می گیرند . تجهیزاتی که مستلزم عملیات تعمیرات سنگین و پر هزینه هستند و یا اینکه تجهیزات حساس (از نظر فنی و استراتژیک) هستند ، مجاز به پیروی از مدل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست نیستند و در بعضی از موارد عدم رعایت این موضوع می تواند فاجعه به بار بیاورد . هزینه های مضاف این رویکرد می تواند شامل موارد زیر باشد :

-          هزینه های مستقیم اضافی

-          هزینه های رسیدگی به تعیین ریشه دلایل خرابی و از کار افتادگی

-          کارکرد نا مناسب و فاقد کیفیت و عدم داشتن استاندارد های لازم و نا رضایتی کاربران از کاهش کیفیت کارایی

-          بیکار شدن کاربران

-          پرداخت اضافه کاری برای کارکنان تعمیرات و نگهداری و پیمانکاران خارج از سیستم

-          هزینه های تسریع در تهیه لوازم یدکی

-          تاخیر در انجام ماموریتهای محوله

2-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive maintenance) (PM)

به مجموعه اقداماتی که شامل بازدید ، کنترل ، سرویس ، تنظیم ، تعویض و در برخی از موارد تعمیرات جزئی که توسط کاربران تجهیزات و یا تعمیر کاران واحد اجرایی انجام می شود ، اتلاق شده که اصطلاحا به فعالیت های مزبور PM گفته می شود . این فعالیتها که به طور تناوبی و بر حسب دوره های تعریف شده انجام می گیرد ، سبب تاخیر و کم شدن تعمیرات و شکست های ناگهانی و بدون برنامه می شوند .

اهم اهداف فعالیتهای PM شامل موارد زیر است :

-          پیشبینی عیوب ، خرابی ها و شکست تجهیزات

-          تعیین عیوب و شکست ، قبل از تاثیر گذاری به تجهیزات

-          تعمیر و تعویض قطعه پیش از وقوع شکست

2-3- نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (مراقبت وضعیت) (Predictive maintenance)

با پیشرفت علم و دانش بشری ، به جای تویض و تنظیم و ... در یک موعد مقرر با کمک علومی همانند مکانیک ، شیمی ، فیزیک ، ... و یا تحت نظر داشتن رفتار قسمت های متحرک از نظر ارتعاش و بخش های مکانیکی که درون روانکارها قرار دارند و تجزیه مواد موجود در روانکارها می توانند وضعیت رفتاری آنی تجهیزات را تا مقدار قابل قبولی پیش بینی کنند و بر مبنای آن اقدامات بعدی را انجام دهند. اصطلاحا به مجموعه این اقدامات و فعالیت ها مراقبت وضعیت (Condition monitoring) می گویند. اجرای صحیح این رویکرد ، هزینه های اضافی فعالیت های PM را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود که نتوان تا حد قابل قبولی وضیت فعلی و آینده تجهیزات را به میزان قابل توجهی بالا برد.

2-4-  نگهداری و تعمیرات اضطراری (emergency maintenance) (ٍEM)

فعالیت هایی هستند که در مواقع از کار افتادن تجهیزات و شکست انجام می دهند و به شکل اظطراری باید اینگونه فعالیت ها را انجام داد زیرا که امکان سرایت خرابی به سایر مجموعه های تجهیزات وجود دارد و یا اینکه تجهیزات به طور کلی از کار افتاده و در سازمان به کار گیری آن دستگاه ضرورت حیاتی دارد و عدم کارکرد آن باعث زیانهای جانی و مادی فراوان می شود.

2-5-  نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective maintenance) (CM)

فعالیت هایی هستند که به منظور حفظ تجهیزات در سطح استاندارد و قابل قبول به هنگام بروز شکست و یا پدید آمدن عیوب انجام میشود.این فعالیتها می توانند به منظور اصلاح و یا بهبود تجهیزات بکار برده شوند.در این شاخه نت امکان برنامه ریزی جهت تخصیص بهینه منابع و از بین بردن عیوب وجود دارد و میتوان از انبار نمودن بیهوده ابزارآلات،تجهیزات،قطعات یدکی و مواد مصرفی جلوگیری نمود و با حداقل نیروی انسانی خدمات لازم را ارائه نمود.تفاوت نت اصلاحی با نت اظطراری در حساس بودن و یا غیر حساس بودن نوع فعالیتهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات میباشد.این جمله بدین معناست که در اجرای فعالیتهای نت اظطراری نمی توان هیچ تاخیری را متصور شد.ولی فعالیتهای نت اصلاحی را می توان در برنامه های سیستم نت وارد نمود و آن را در زمان مقرر انجام داد.

2-6-  نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع (Total Productive Maintenance) (TPM)

نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع TPM یک روش خاص در مدیریت نگهداری و تعمیرات است اجرای این روش موجب خلاقیت و مشارکت تمامی پرسنل و بهبود مستمر در محیط کار میشود و می توان گفت TPM مجموعه فعالیتهایی است که بصورت اصلاح یک سیستم نت از طریق اصلاح ماشین آلات ، دستگاهها و تغییر در فرهنگ کارکنان انجام میگیرد.

TPM مبتنی بر اصول زیر میباشد:

- بهره برداری هر چه بیشتر از تجهیزات

- برقراری یک سیستم جامع برای نت که در تمامی عمر مفید تجهیزات ادامه یابد

- در گیر نمودن تمام قسمت های سازمان در برنامه های سیستم نت

- مشارکت کلیه کارکنان اعم از مدیران طراز اول تا کاربران تجهیزات در سیستم های نت

- ایجاد انگیزش از سوی مدیریت از طریق حمایت از تشکیل و اجرای فعالیت ها توسط گروه های کوچک کاری

 

2-نگهداری و تعمیرات ناب (Lean Maintenance)

نت ناب رویکرد نوین و نظام مند به سیستم نگهداری است که با تبعیت از اصول ناب به حفظ ارزش ها(value)و حذف زوائد (waste) می پردازد و در نهایت بدنبال تحقق رضایتمندی مشتری و کاربران تجهیزات میباشد.این رویکرد پس از رویکرد تولید ناب مطرح گردیده است.نت ناب موجب افزایش در قابلیت اطمینان،دقت،کیفیت،رضایت کاربران در دسترس بودن تجهیزات و کاهش در زمان انتظار،هزینه های سیستم،عیوب،دوباره کاری،حرکت های اضافی و حمل و نقل اضافی خواهد شد.

اقدامات لازم جهت اجرای نت ناب در سازمان عبارتند از:

- استمرار در بهبود کیفیت فعالیتهای نت

- بررسی یک سیستم بهبود پیوسته

- کاهش حجم و سطح نگهداری(انبار نمودن) موجودی ها (مواد مصرفی و قطعات یدکی)

- کاهش جدی عیوب و دوباره کاریها

- کاهش زمان اجرای فعالیتهای تعمیراتی(کاهش زمان های اداری و کارگاهی)

- ایجاد انعطاف پذیری بالای کارگاه های تعمیراتی

- حذف تجهیزات غیر ضروری

- انجام کارهای گروهی و بکارگیری افراد چند مهارته

- تبدیل نمودنفعالیت های جاری و روز مره به فرآیندهای مدون و مصوب(با حداقل زمان و منابع)

- بکارگیری مدیران تحصیل کرده در رشته های مرتبط با سیستم های نت

- استاندارد کردن و مصوب کردن فعالیت های نت

- کنترل زنجیره تامین سیستم نت (تامین کننده و پشتیبانی کننده ها)

- کوچک کردن سازمان ها و واگذاری کارهای غیر ضروری به بیرون از سازمان

- مسطح نمودن ساختارهای سازمانی

- برقرار نمودن ارتباط طولانی مدت با پشتیبانی کنندگان از طریق خدمات پس از تعمیر و یا بازسازی و گرفتن بازخور از نحوه نگهداری و تعمیرات تجهیزات

3 - سیستم نت:

سیستمی است که با برنامه ریزی و کنترل مدون،مجموعه فعالیت هایی نظیر امور طرح و برنامه ریزی،تخصیص منابع،تدوین سیاست ها و روش های عملیاتی،جمع آوری اطلاعات بازخور و تحلیل اطلاعات به منظور بهسازی طرح ها،برنامه ها و روش های تدوین شده،با هدف افزایش کارایی و بالا بردن عمر مفید تجهیزات،اطمینان از آماده بکار بودن کلیه تجهیزات و فراهم آوردن شرایطی که ماموریت سازمان را توام با حفظ ایمنی پرسنل تامین کند ،را بعهده دارد.

علل رویکردبه ایجاد و بهره برداری از سیستم های نت را میتوان در موارد زیر متصور شد:

- متنوع بودن تجهیزات مورد بهره برداری

- زیاد بودن تعداد تجهیزات تحت پوشش تعمیرگاه ها

- حساس بودن (از نظر عملیاتی،سرمایه گذاری و ...)

- بالا بودن هزنه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های از کارافتادگی تجهیزات(مالی و جانی)

4. فعالیت های عمومی سیستم نت

این فعالیت ها عبارت اند از:

 برنامه ریزی

-   اجرا

 کنترل

  ثبت وقایع

-   بایگانی

-  تجزیه و تحلیل

- ارائه گزارش های مورد نیاز

5. فعالیت های نگهداری و تعمیرات

فعالیت های نگهداری و تعمیرات شامل پنج فعالیت اصلی زیر میباشد که عبارتند از:

-          تعمیر       repair

-          تعویض   change

-          تنظیم       adjust

-          سرویس service

-          تست test        

هر یک از فعالیت های فوق را میتوان بطور مختصر به شرح زیر توضیح داد:

تعمیر repair : عبارتند از انجام فعالیت به منظور تشخیص عیب و یا مجموعه،رفع عیب باز گرداندن آن به شرایط قابل قبول

فرآیند تعمیر عبارت است از:

-  انجام آزمایش های لازم به منظور تشخیص عیب

-  بازکردن یا مونتاژ مجموعه معیوب از روی تجهیزات

-  ترمیم قسمت های آسیب دیده

-  تعویض یک یا چند قسمت از مجموعه معیوب

-  انجام تست و آزمایش به منظور حصول اطمینان از سلامت مجدد مجموعه

-  نصب ویا مونتاژ مجموعه ای اصلاح شده روی تجهیزات

تعویض change :  این نوع فعالیت،به منظور و مفهوم جایگزینی مجموعه مستهلک با مجموعه سالم است.

تنظیم adjust :   یک فعالیت ساده بدون نیاز به تعمیر و تعویض قطعه است تا با ایجاد ارتباط صحیح ما بین قسمت های داخلی مجموعه و یا ما بین قطعه معیوب با سایر قطعات در گیر،بهترین شرایط را برای کار آن مجموعه فراهم آورد. بطوریکه مجموعه با حداکثر بازدهی کار کند و احتمال اتفاق افتادن شکست و خرابی در تجهیزات به حداقل برسد. همانند:تنظیم چرخها،تنظیم پمپ انژکتور یا کاربراتور،تنظیم گاز وکلاج و فرمان و ...

سرویس :  service منظوز از سرویس،فعالیتهای ساده نگهداری هستند که به منظور جلوگیری از بروز نقص در مجموعه های یک دستگاه انجام میپزیرد و شامل فعالیتهای ذیل میباشد:

- شستشو و تمیزکاری

- روغنکاری، تکمیل و یا تعویض روغن

- سفت کردن پیچ ها (آچار کشی)

- رنگ کاری جزئی

تست test :   عبارت است از بازدید،بررسی و آزمایش های مورد نیاز به منظور مقایسه و ارزیابی مجموعه با شرایط استاندارد،به منظور پیشگیری از بروز خرابی اتفاقی و کاهش فعالیتهای تعمیراتی ، این بازدیدها حتما باید برنامه ریزی شده باشند و بصورت دوره هایی انجام گیرد.

6. مزایای اجــرای سیستم نت

       - تحت کنترل درآوردن تجهیزات که این عمل لازمه برناه ریزی موثر است

       - حفظ و نگهداری تجهیزات

       - کاهش حجم تعمیرات

       - افزایش ایمنی

       - افزایش کیفیت خدمات

       - کاهش ضایعات

     - ایجاد محیطی مناسب به منظور گسترش عملیات،خدمات و تجهیزات

       - ارائه سیستمهای تهیه اطلاعات فتی و اطلاعات لازم جهت تصمیم گیری

       - امکان برنامه ریزی صحیح با دیگر واحدهای سازمان

       - افزایش قابلیت اطمینان و آمادگی تجهیزات

7. مشکلات ناشی از عدم وجود و اجرای سیستم نت

- کاهش طول عمر تجهیزات

- توقفات پی در پی عملیات و یا تولید

- افزایش حجم تعمیرات

- نزول کیفیت خروجی های فعالیت های نت

- کاهش قابلیت اطمینان

- کاهش ایمنی

- افزایش هزینه ها

- افزایش زمان اجرای فعالیت های نت (اداری و کارگاهی)

 

 

تهیه و تنظیم: سرپرست واحد نگهداری و تعمیرات شرکت فولاد مهر

 


 

اصطلاحات و تعاریف مرتبط با سیستم های نت به زبان ساده

 

 

تعریف نت

نت،مخفف کلمات نگهداری و تعمیرات می باشد و به مجموعه برنامه ها و اقدامات به منظور نگهداشتن تجهیزات درسطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا بازگرداندن تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری اتلاق می شود و نتیجه مورد انتظار از این اقدامات ایجاد آمادگی ، حفظ قابلیت عملیاتی ، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود. به طور کلی اهداف سیستم نت در یک واحد عبارتند از پاسخ گویی کارا ، موثر و سریع در هنگام نیاز به فعالیت های پیش گیری و اصلاحی به منظور حفظ آن واحد در یک سطح استاندارد و قابل قبول می باشد. در اینجا به بررسی معانی برخی از اصطلاحات نت می پردازیم. ابتدای بحث را به انواع نت اختصاص می دهیم .

 

1-   انواع نت

امروزه با پیشرفت دانش و علم بشری نگاه به نگهداری و تعمیرات نیز متناسب با این پیشرفت در حال تغییر و تحول است که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می شود :

2-1- نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Break down maintenance) (BM)

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست بر این فرضیه است به طوری که تا قطعه شکسته و یا معیوب نشده باشد آن را تعویض و تعمیر نکنند. در دوران گذشته ، پیامدها و آثار اینگونه اعمال به عنوان یک امر اجتناب نا پذیر به شمار می آمد ولی امروزه به دلیل پیچیده شدن اقلام ، تنوع بالا و تعداد اقلام و تجهیزات تحت پوشش فعالیت های نگهداری و تعمیرات ، اجرای این رویه برای تمامی اقلام به عنوان یک ضرر با اهمیت به شمار می رود . در این روش اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات هنگامی انجام می شود که عملکرد تجهیزات به طور چشم گیری کاهش پیدا کرده و یا شکت و از کار افتادگی واقعی روبرو باشند . در نتیجه تجهیزات با اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست تحت کنترل قرار می گیرند . تجهیزاتی که مستلزم عملیات تعمیرات سنگین و پر هزینه هستند و یا اینکه تجهیزات حساس (از نظر فنی و استراتژیک) هستند ، مجاز به پیروی از مدل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست نیستند و در بعضی از موارد عدم رعایت این موضوع می تواند فاجعه به بار بیاورد . هزینه های مضاف این رویکرد می تواند شامل موارد زیر باشد :

-          هزینه های مستقیم اضافی

-          هزینه های رسیدگی به تعیین ریشه دلایل خرابی و از کار افتادگی

-          کارکرد نا مناسب و فاقد کیفیت و عدم داشتن استاندارد های لازم و نا رضایتی کاربران از کاهش کیفیت کارایی

-          بیکار شدن کاربران

-          پرداخت اضافه کاری برای کارکنان تعمیرات و نگهداری و پیمانکاران خارج از سیستم

-          هزینه های تسریع در تهیه لوازم یدکی

-          تاخیر در انجام ماموریتهای محوله

2-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive maintenance) (PM)

به مجموعه اقداماتی که شامل بازدید ، کنترل ، سرویس ، تنظیم ، تعویض و در برخی از موارد تعمیرات جزئی که توسط کاربران تجهیزات و یا تعمیر کاران واحد اجرایی انجام می شود ، اتلاق شده که اصطلاحا به فعالیت های مزبور PM گفته می شود . این فعالیتها که به طور تناوبی و بر حسب دوره های تعریف شده انجام می گیرد ، سبب تاخیر و کم شدن تعمیرات و شکست های ناگهانی و بدون برنامه می شوند .

اهم اهداف فعالیتهای PM شامل موارد زیر است :

-          پیشبینی عیوب ، خرابی ها و شکست تجهیزات

-          تعیین عیوب و شکست ، قبل از تاثیر گذاری به تجهیزات

-          تعمیر و تعویض قطعه پیش از وقوع شکست

2-3- نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (مراقبت وضعیت) (Predictive maintenance)

با پیشرفت علم و دانش بشری ، به جای تویض و تنظیم و ... در یک موعد مقرر با کمک علومی همانند مکانیک ، شیمی ، فیزیک ، ... و یا تحت نظر داشتن رفتار قسمت های متحرک از نظر ارتعاش و بخش های مکانیکی که درون روانکارها قرار دارند و تجزیه مواد موجود در روانکارها می توانند وضعیت رفتاری آنی تجهیزات را تا مقدار قابل قبولی پیش بینی کنند و بر مبنای آن اقدامات بعدی را انجام دهند. اصطلاحا به مجموعه این اقدامات و فعالیت ها مراقبت وضعیت (Condition monitoring) می گویند. اجرای صحیح این رویکرد ، هزینه های اضافی فعالیت های PM را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود که نتوان تا حد قابل قبولی وضیت فعلی و آینده تجهیزات را به میزان قابل توجهی بالا برد.

2-4-  نگهداری و تعمیرات اضطراری (emergency maintenance) (ٍEM)

فعالیت هایی هستند که در مواقع از کار افتادن تجهیزات و شکست انجام می دهند و به شکل اظطراری باید اینگونه فعالیت ها را انجام داد زیرا که امکان سرایت خرابی به سایر مجموعه های تجهیزات وجود دارد و یا اینکه تجهیزات به طور کلی از کار افتاده و در سازمان به کار گیری آن دستگاه ضرورت حیاتی دارد و عدم کارکرد آن باعث زیانهای جانی و مادی فراوان می شود.

2-5-  نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective maintenance) (CM)

فعالیت هایی هستند که به منظور حفظ تجهیزات در سطح استاندارد و قابل قبول به هنگام بروز شکست و یا پدید آمدن عیوب انجام میشود.این فعالیتها می توانند به منظور اصلاح و یا بهبود تجهیزات بکار برده شوند.در این شاخه نت امکان برنامه ریزی جهت تخصیص بهینه منابع و از بین بردن عیوب وجود دارد و میتوان از انبار نمودن بیهوده ابزارآلات،تجهیزات،قطعات یدکی و مواد مصرفی جلوگیری نمود و با حداقل نیروی انسانی خدمات لازم را ارائه نمود.تفاوت نت اصلاحی با نت اظطراری در حساس بودن و یا غیر حساس بودن نوع فعالیتهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات میباشد.این جمله بدین معناست که در اجرای فعالیتهای نت اظطراری نمی توان هیچ تاخیری را متصور شد.ولی فعالیتهای نت اصلاحی را می توان در برنامه های سیستم نت وارد نمود و آن را در زمان مقرر انجام داد.

2-6-  نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع (Total Productive Maintenance) (TPM)

نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع TPM یک روش خاص در مدیریت نگهداری و تعمیرات است اجرای این روش موجب خلاقیت و مشارکت تمامی پرسنل و بهبود مستمر در محیط کار میشود و می توان گفت TPM مجموعه فعالیتهایی است که بصورت اصلاح یک سیستم نت از طریق اصلاح ماشین آلات ، دستگاهها و تغییر در فرهنگ کارکنان انجام میگیرد.

TPM مبتنی بر اصول زیر میباشد:

- بهره برداری هر چه بیشتر از تجهیزات

- برقراری یک سیستم جامع برای نت که در تمامی عمر مفید تجهیزات ادامه یابد

- در گیر نمودن تمام قسمت های سازمان در برنامه های سیستم نت

- مشارکت کلیه کارکنان اعم از مدیران طراز اول تا کاربران تجهیزات در سیستم های نت

- ایجاد انگیزش از سوی مدیریت از طریق حمایت از تشکیل و اجرای فعالیت ها توسط گروه های کوچک کاری

 

2-نگهداری و تعمیرات ناب (Lean Maintenance)

نت ناب رویکرد نوین و نظام مند به سیستم نگهداری است که با تبعیت از اصول ناب به حفظ ارزش ها(value)و حذف زوائد (waste) می پردازد و در نهایت بدنبال تحقق رضایتمندی مشتری و کاربران تجهیزات میباشد.این رویکرد پس از رویکرد تولید ناب مطرح گردیده است.نت ناب موجب افزایش در قابلیت اطمینان،دقت،کیفیت،رضایت کاربران در دسترس بودن تجهیزات و کاهش در زمان انتظار،هزینه های سیستم،عیوب،دوباره کاری،حرکت های اضافی و حمل و نقل اضافی خواهد شد.

اقدامات لازم جهت اجرای نت ناب در سازمان عبارتند از:

- استمرار در بهبود کیفیت فعالیتهای نت

- بررسی یک سیستم بهبود پیوسته

- کاهش حجم و سطح نگهداری(انبار نمودن) موجودی ها (مواد مصرفی و قطعات یدکی)

- کاهش جدی عیوب و دوباره کاریها

- کاهش زمان اجرای فعالیتهای تعمیراتی(کاهش زمان های اداری و کارگاهی)

- ایجاد انعطاف پذیری بالای کارگاه های تعمیراتی

- حذف تجهیزات غیر ضروری

- انجام کارهای گروهی و بکارگیری افراد چند مهارته

- تبدیل نمودنفعالیت های جاری و روز مره به فرآیندهای مدون و مصوب(با حداقل زمان و منابع)

- بکارگیری مدیران تحصیل کرده در رشته های مرتبط با سیستم های نت

- استاندارد کردن و مصوب کردن فعالیت های نت

- کنترل زنجیره تامین سیستم نت (تامین کننده و پشتیبانی کننده ها)

- کوچک کردن سازمان ها و واگذاری کارهای غیر ضروری به بیرون از سازمان

- مسطح نمودن ساختارهای سازمانی

- برقرار نمودن ارتباط طولانی مدت با پشتیبانی کنندگان از طریق خدمات پس از تعمیر و یا بازسازی و گرفتن بازخور از نحوه نگهداری و تعمیرات تجهیزات

3 - سیستم نت:

سیستمی است که با برنامه ریزی و کنترل مدون،مجموعه فعالیت هایی نظیر امور طرح و برنامه ریزی،تخصیص منابع،تدوین سیاست ها و روش های عملیاتی،جمع آوری اطلاعات بازخور و تحلیل اطلاعات به منظور بهسازی طرح ها،برنامه ها و روش های تدوین شده،با هدف افزایش کارایی و بالا بردن عمر مفید تجهیزات،اطمینان از آماده بکار بودن کلیه تجهیزات و فراهم آوردن شرایطی که ماموریت سازمان را توام با حفظ ایمنی پرسنل تامین کند ،را بعهده دارد.

علل رویکردبه ایجاد و بهره برداری از سیستم های نت را میتوان در موارد زیر متصور شد:

- متنوع بودن تجهیزات مورد بهره برداری

- زیاد بودن تعداد تجهیزات تحت پوشش تعمیرگاه ها

- حساس بودن (از نظر عملیاتی،سرمایه گذاری و ...)

- بالا بودن هزنه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های از کارافتادگی تجهیزات(مالی و جانی)

4. فعالیت های عمومی سیستم نت

این فعالیت ها عبارت اند از:

 برنامه ریزی

-   اجرا

 کنترل

  ثبت وقایع

-   بایگانی

-  تجزیه و تحلیل

- ارائه گزارش های مورد نیاز

5. فعالیت های نگهداری و تعمیرات

فعالیت های نگهداری و تعمیرات شامل پنج فعالیت اصلی زیر میباشد که عبارتند از:

-          تعمیر       repair

-          تعویض   change

-          تنظیم       adjust

-          سرویس service

-          تست test        

هر یک از فعالیت های فوق را میتوان بطور مختصر به شرح زیر توضیح داد:

تعمیر repair : عبارتند از انجام فعالیت به منظور تشخیص عیب و یا مجموعه،رفع عیب باز گرداندن آن به شرایط قابل قبول

فرآیند تعمیر عبارت است از:

-  انجام آزمایش های لازم به منظور تشخیص عیب

-  بازکردن یا مونتاژ مجموعه معیوب از روی تجهیزات

-  ترمیم قسمت های آسیب دیده

-  تعویض یک یا چند قسمت از مجموعه معیوب

-  انجام تست و آزمایش به منظور حصول اطمینان از سلامت مجدد مجموعه

-  نصب ویا مونتاژ مجموعه ای اصلاح شده روی تجهیزات

تعویض change :  این نوع فعالیت،به منظور و مفهوم جایگزینی مجموعه مستهلک با مجموعه سالم است.

تنظیم adjust :   یک فعالیت ساده بدون نیاز به تعمیر و تعویض قطعه است تا با ایجاد ارتباط صحیح ما بین قسمت های داخلی مجموعه و یا ما بین قطعه معیوب با سایر قطعات در گیر،بهترین شرایط را برای کار آن مجموعه فراهم آورد. بطوریکه مجموعه با حداکثر بازدهی کار کند و احتمال اتفاق افتادن شکست و خرابی در تجهیزات به حداقل برسد. همانند:تنظیم چرخها،تنظیم پمپ انژکتور یا کاربراتور،تنظیم گاز وکلاج و فرمان و ...

سرویس :  service منظوز از سرویس،فعالیتهای ساده نگهداری هستند که به منظور جلوگیری از بروز نقص در مجموعه های یک دستگاه انجام میپزیرد و شامل فعالیتهای ذیل میباشد:

- شستشو و تمیزکاری

- روغنکاری، تکمیل و یا تعویض روغن

- سفت کردن پیچ ها (آچار کشی)

- رنگ کاری جزئی

تست test :   عبارت است از بازدید،بررسی و آزمایش های مورد نیاز به منظور مقایسه و ارزیابی مجموعه با شرایط استاندارد،به منظور پیشگیری از بروز خرابی اتفاقی و کاهش فعالیتهای تعمیراتی ، این بازدیدها حتما باید برنامه ریزی شده باشند و بصورت دوره هایی انجام گیرد.

6. مزایای اجــرای سیستم نت

       - تحت کنترل درآوردن تجهیزات که این عمل لازمه برناه ریزی موثر است

       - حفظ و نگهداری تجهیزات

       - کاهش حجم تعمیرات

       - افزایش ایمنی

       - افزایش کیفیت خدمات

       - کاهش ضایعات

     - ایجاد محیطی مناسب به منظور گسترش عملیات،خدمات و تجهیزات

       - ارائه سیستمهای تهیه اطلاعات فتی و اطلاعات لازم جهت تصمیم گیری

       - امکان برنامه ریزی صحیح با دیگر واحدهای سازمان

       - افزایش قابلیت اطمینان و آمادگی تجهیزات

7. مشکلات ناشی از عدم وجود و اجرای سیستم نت

- کاهش طول عمر تجهیزات

- توقفات پی در پی عملیات و یا تولید

- افزایش حجم تعمیرات

- نزول کیفیت خروجی های فعالیت های نت

- کاهش قابلیت اطمینان

- کاهش ایمنی

- افزایش هزینه ها

- افزایش زمان اجرای فعالیت های نت (اداری و کارگاهی)

 

 

تهیه و تنظیم: سرپرست واحد نگهداری و تعمیرات شرکت فولاد مهر

 


 

اصطلاحات و تعاریف مرتبط با سیستم های نت به زبان ساده2

 

 

تعریف نت

نت،مخفف کلمات نگهداری و تعمیرات می باشد و به مجموعه برنامه ها و اقدامات به منظور نگهداشتن تجهیزات درسطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا بازگرداندن تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری اتلاق می شود و نتیجه مورد انتظار از این اقدامات ایجاد آمادگی ، حفظ قابلیت عملیاتی ، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود. به طور کلی اهداف سیستم نت در یک واحد عبارتند از پاسخ گویی کارا ، موثر و سریع در هنگام نیاز به فعالیت های پیش گیری و اصلاحی به منظور حفظ آن واحد در یک سطح استاندارد و قابل قبول می باشد. در اینجا به بررسی معانی برخی از اصطلاحات نت می پردازیم. ابتدای بحث را به انواع نت اختصاص می دهیم .

 

1-   انواع نت

امروزه با پیشرفت دانش و علم بشری نگاه به نگهداری و تعمیرات نیز متناسب با این پیشرفت در حال تغییر و تحول است که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می شود :

2-1- نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Break down maintenance) (BM)

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست بر این فرضیه است به طوری که تا قطعه شکسته و یا معیوب نشده باشد آن را تعویض و تعمیر نکنند. در دوران گذشته ، پیامدها و آثار اینگونه اعمال به عنوان یک امر اجتناب نا پذیر به شمار می آمد ولی امروزه به دلیل پیچیده شدن اقلام ، تنوع بالا و تعداد اقلام و تجهیزات تحت پوشش فعالیت های نگهداری و تعمیرات ، اجرای این رویه برای تمامی اقلام به عنوان یک ضرر با اهمیت به شمار می رود . در این روش اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات هنگامی انجام می شود که عملکرد تجهیزات به طور چشم گیری کاهش پیدا کرده و یا شکت و از کار افتادگی واقعی روبرو باشند . در نتیجه تجهیزات با اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست تحت کنترل قرار می گیرند . تجهیزاتی که مستلزم عملیات تعمیرات سنگین و پر هزینه هستند و یا اینکه تجهیزات حساس (از نظر فنی و استراتژیک) هستند ، مجاز به پیروی از مدل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست نیستند و در بعضی از موارد عدم رعایت این موضوع می تواند فاجعه به بار بیاورد . هزینه های مضاف این رویکرد می تواند شامل موارد زیر باشد :

-          هزینه های مستقیم اضافی

-          هزینه های رسیدگی به تعیین ریشه دلایل خرابی و از کار افتادگی

-          کارکرد نا مناسب و فاقد کیفیت و عدم داشتن استاندارد های لازم و نا رضایتی کاربران از کاهش کیفیت کارایی

-          بیکار شدن کاربران

-          پرداخت اضافه کاری برای کارکنان تعمیرات و نگهداری و پیمانکاران خارج از سیستم

-          هزینه های تسریع در تهیه لوازم یدکی

-          تاخیر در انجام ماموریتهای محوله

2-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive maintenance) (PM)

به مجموعه اقداماتی که شامل بازدید ، کنترل ، سرویس ، تنظیم ، تعویض و در برخی از موارد تعمیرات جزئی که توسط کاربران تجهیزات و یا تعمیر کاران واحد اجرایی انجام می شود ، اتلاق شده که اصطلاحا به فعالیت های مزبور PM گفته می شود . این فعالیتها که به طور تناوبی و بر حسب دوره های تعریف شده انجام می گیرد ، سبب تاخیر و کم شدن تعمیرات و شکست های ناگهانی و بدون برنامه می شوند .

اهم اهداف فعالیتهای PM شامل موارد زیر است :

-          پیشبینی عیوب ، خرابی ها و شکست تجهیزات

-          تعیین عیوب و شکست ، قبل از تاثیر گذاری به تجهیزات

-          تعمیر و تعویض قطعه پیش از وقوع شکست

2-3- نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (مراقبت وضعیت) (Predictive maintenance)

با پیشرفت علم و دانش بشری ، به جای تویض و تنظیم و ... در یک موعد مقرر با کمک علومی همانند مکانیک ، شیمی ، فیزیک ، ... و یا تحت نظر داشتن رفتار قسمت های متحرک از نظر ارتعاش و بخش های مکانیکی که درون روانکارها قرار دارند و تجزیه مواد موجود در روانکارها می توانند وضعیت رفتاری آنی تجهیزات را تا مقدار قابل قبولی پیش بینی کنند و بر مبنای آن اقدامات بعدی را انجام دهند. اصطلاحا به مجموعه این اقدامات و فعالیت ها مراقبت وضعیت (Condition monitoring) می گویند. اجرای صحیح این رویکرد ، هزینه های اضافی فعالیت های PM را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود که نتوان تا حد قابل قبولی وضیت فعلی و آینده تجهیزات را به میزان قابل توجهی بالا برد.

2-4-  نگهداری و تعمیرات اضطراری (emergency maintenance) (ٍEM)

فعالیت هایی هستند که در مواقع از کار افتادن تجهیزات و شکست انجام می دهند و به شکل اظطراری باید اینگونه فعالیت ها را انجام داد زیرا که امکان سرایت خرابی به سایر مجموعه های تجهیزات وجود دارد و یا اینکه تجهیزات به طور کلی از کار افتاده و در سازمان به کار گیری آن دستگاه ضرورت حیاتی دارد و عدم کارکرد آن باعث زیانهای جانی و مادی فراوان می شود.

2-5-  نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective maintenance) (CM)

فعالیت هایی هستند که به منظور حفظ تجهیزات در سطح استاندارد و قابل قبول به هنگام بروز شکست و یا پدید آمدن عیوب انجام میشود.این فعالیتها می توانند به منظور اصلاح و یا بهبود تجهیزات بکار برده شوند.در این شاخه نت امکان برنامه ریزی جهت تخصیص بهینه منابع و از بین بردن عیوب وجود دارد و میتوان از انبار نمودن بیهوده ابزارآلات،تجهیزات،قطعات یدکی و مواد مصرفی جلوگیری نمود و با حداقل نیروی انسانی خدمات لازم را ارائه نمود.تفاوت نت اصلاحی با نت اظطراری در حساس بودن و یا غیر حساس بودن نوع فعالیتهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات میباشد.این جمله بدین معناست که در اجرای فعالیتهای نت اظطراری نمی توان هیچ تاخیری را متصور شد.ولی فعالیتهای نت اصلاحی را می توان در برنامه های سیستم نت وارد نمود و آن را در زمان مقرر انجام داد.

2-6-  نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع (Total Productive Maintenance) (TPM)

نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع TPM یک روش خاص در مدیریت نگهداری و تعمیرات است اجرای این روش موجب خلاقیت و مشارکت تمامی پرسنل و بهبود مستمر در محیط کار میشود و می توان گفت TPM مجموعه فعالیتهایی است که بصورت اصلاح یک سیستم نت از طریق اصلاح ماشین آلات ، دستگاهها و تغییر در فرهنگ کارکنان انجام میگیرد.

TPM مبتنی بر اصول زیر میباشد:

- بهره برداری هر چه بیشتر از تجهیزات

- برقراری یک سیستم جامع برای نت که در تمامی عمر مفید تجهیزات ادامه یابد

- در گیر نمودن تمام قسمت های سازمان در برنامه های سیستم نت

- مشارکت کلیه کارکنان اعم از مدیران طراز اول تا کاربران تجهیزات در سیستم های نت

- ایجاد انگیزش از سوی مدیریت از طریق حمایت از تشکیل و اجرای فعالیت ها توسط گروه های کوچک کاری

 

2-نگهداری و تعمیرات ناب (Lean Maintenance)

نت ناب رویکرد نوین و نظام مند به سیستم نگهداری است که با تبعیت از اصول ناب به حفظ ارزش ها(value)و حذف زوائد (waste) می پردازد و در نهایت بدنبال تحقق رضایتمندی مشتری و کاربران تجهیزات میباشد.این رویکرد پس از رویکرد تولید ناب مطرح گردیده است.نت ناب موجب افزایش در قابلیت اطمینان،دقت،کیفیت،رضایت کاربران در دسترس بودن تجهیزات و کاهش در زمان انتظار،هزینه های سیستم،عیوب،دوباره کاری،حرکت های اضافی و حمل و نقل اضافی خواهد شد.

اقدامات لازم جهت اجرای نت ناب در سازمان عبارتند از:

- استمرار در بهبود کیفیت فعالیتهای نت

- بررسی یک سیستم بهبود پیوسته

- کاهش حجم و سطح نگهداری(انبار نمودن) موجودی ها (مواد مصرفی و قطعات یدکی)

- کاهش جدی عیوب و دوباره کاریها

- کاهش زمان اجرای فعالیتهای تعمیراتی(کاهش زمان های اداری و کارگاهی)

- ایجاد انعطاف پذیری بالای کارگاه های تعمیراتی

- حذف تجهیزات غیر ضروری

- انجام کارهای گروهی و بکارگیری افراد چند مهارته

- تبدیل نمودنفعالیت های جاری و روز مره به فرآیندهای مدون و مصوب(با حداقل زمان و منابع)

- بکارگیری مدیران تحصیل کرده در رشته های مرتبط با سیستم های نت

- استاندارد کردن و مصوب کردن فعالیت های نت

- کنترل زنجیره تامین سیستم نت (تامین کننده و پشتیبانی کننده ها)

- کوچک کردن سازمان ها و واگذاری کارهای غیر ضروری به بیرون از سازمان

- مسطح نمودن ساختارهای سازمانی

- برقرار نمودن ارتباط طولانی مدت با پشتیبانی کنندگان از طریق خدمات پس از تعمیر و یا بازسازی و گرفتن بازخور از نحوه نگهداری و تعمیرات تجهیزات

3 - سیستم نت:

سیستمی است که با برنامه ریزی و کنترل مدون،مجموعه فعالیت هایی نظیر امور طرح و برنامه ریزی،تخصیص منابع،تدوین سیاست ها و روش های عملیاتی،جمع آوری اطلاعات بازخور و تحلیل اطلاعات به منظور بهسازی طرح ها،برنامه ها و روش های تدوین شده،با هدف افزایش کارایی و بالا بردن عمر مفید تجهیزات،اطمینان از آماده بکار بودن کلیه تجهیزات و فراهم آوردن شرایطی که ماموریت سازمان را توام با حفظ ایمنی پرسنل تامین کند ،را بعهده دارد.

علل رویکردبه ایجاد و بهره برداری از سیستم های نت را میتوان در موارد زیر متصور شد:

- متنوع بودن تجهیزات مورد بهره برداری

- زیاد بودن تعداد تجهیزات تحت پوشش تعمیرگاه ها

- حساس بودن (از نظر عملیاتی،سرمایه گذاری و ...)

- بالا بودن هزنه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های از کارافتادگی تجهیزات(مالی و جانی)

4. فعالیت های عمومی سیستم نت

این فعالیت ها عبارت اند از:

 برنامه ریزی

-   اجرا

 کنترل

  ثبت وقایع

-   بایگانی

-  تجزیه و تحلیل

- ارائه گزارش های مورد نیاز

5. فعالیت های نگهداری و تعمیرات

فعالیت های نگهداری و تعمیرات شامل پنج فعالیت اصلی زیر میباشد که عبارتند از:

-          تعمیر       repair

-          تعویض   change

-          تنظیم       adjust

-          سرویس service

-          تست test        

هر یک از فعالیت های فوق را میتوان بطور مختصر به شرح زیر توضیح داد:

تعمیر repair : عبارتند از انجام فعالیت به منظور تشخیص عیب و یا مجموعه،رفع عیب باز گرداندن آن به شرایط قابل قبول

فرآیند تعمیر عبارت است از:

-  انجام آزمایش های لازم به منظور تشخیص عیب

-  بازکردن یا مونتاژ مجموعه معیوب از روی تجهیزات

-  ترمیم قسمت های آسیب دیده

-  تعویض یک یا چند قسمت از مجموعه معیوب

-  انجام تست و آزمایش به منظور حصول اطمینان از سلامت مجدد مجموعه

-  نصب ویا مونتاژ مجموعه ای اصلاح شده روی تجهیزات

تعویض change :  این نوع فعالیت،به منظور و مفهوم جایگزینی مجموعه مستهلک با مجموعه سالم است.

تنظیم adjust :   یک فعالیت ساده بدون نیاز به تعمیر و تعویض قطعه است تا با ایجاد ارتباط صحیح ما بین قسمت های داخلی مجموعه و یا ما بین قطعه معیوب با سایر قطعات در گیر،بهترین شرایط را برای کار آن مجموعه فراهم آورد. بطوریکه مجموعه با حداکثر بازدهی کار کند و احتمال اتفاق افتادن شکست و خرابی در تجهیزات به حداقل برسد. همانند:تنظیم چرخها،تنظیم پمپ انژکتور یا کاربراتور،تنظیم گاز وکلاج و فرمان و ...

سرویس :  service منظوز از سرویس،فعالیتهای ساده نگهداری هستند که به منظور جلوگیری از بروز نقص در مجموعه های یک دستگاه انجام میپزیرد و شامل فعالیتهای ذیل میباشد:

- شستشو و تمیزکاری

- روغنکاری، تکمیل و یا تعویض روغن

- سفت کردن پیچ ها (آچار کشی)

- رنگ کاری جزئی

تست test :   عبارت است از بازدید،بررسی و آزمایش های مورد نیاز به منظور مقایسه و ارزیابی مجموعه با شرایط استاندارد،به منظور پیشگیری از بروز خرابی اتفاقی و کاهش فعالیتهای تعمیراتی ، این بازدیدها حتما باید برنامه ریزی شده باشند و بصورت دوره هایی انجام گیرد.

6. مزایای اجــرای سیستم نت

       - تحت کنترل درآوردن تجهیزات که این عمل لازمه برناه ریزی موثر است

       - حفظ و نگهداری تجهیزات

       - کاهش حجم تعمیرات

       - افزایش ایمنی

       - افزایش کیفیت خدمات

       - کاهش ضایعات

     - ایجاد محیطی مناسب به منظور گسترش عملیات،خدمات و تجهیزات

       - ارائه سیستمهای تهیه اطلاعات فتی و اطلاعات لازم جهت تصمیم گیری

       - امکان برنامه ریزی صحیح با دیگر واحدهای سازمان

       - افزایش قابلیت اطمینان و آمادگی تجهیزات

7. مشکلات ناشی از عدم وجود و اجرای سیستم نت

- کاهش طول عمر تجهیزات

- توقفات پی در پی عملیات و یا تولید

- افزایش حجم تعمیرات

- نزول کیفیت خروجی های فعالیت های نت

- کاهش قابلیت اطمینان

- کاهش ایمنی

- افزایش هزینه ها

- افزایش زمان اجرای فعالیت های نت (اداری و کارگاهی)

 

 

تهیه و تنظیم: سرپرست واحد نگهداری و تعمیرات شرکت فولاد مهر

 


 

اصطلاحات و تعاریف مرتبط با سیستم های نت به زبان ساده3

 

 

تعریف نت

نت،مخفف کلمات نگهداری و تعمیرات می باشد و به مجموعه برنامه ها و اقدامات به منظور نگهداشتن تجهیزات درسطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا بازگرداندن تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری اتلاق می شود و نتیجه مورد انتظار از این اقدامات ایجاد آمادگی ، حفظ قابلیت عملیاتی ، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود. به طور کلی اهداف سیستم نت در یک واحد عبارتند از پاسخ گویی کارا ، موثر و سریع در هنگام نیاز به فعالیت های پیش گیری و اصلاحی به منظور حفظ آن واحد در یک سطح استاندارد و قابل قبول می باشد. در اینجا به بررسی معانی برخی از اصطلاحات نت می پردازیم. ابتدای بحث را به انواع نت اختصاص می دهیم .

 

1-   انواع نت

امروزه با پیشرفت دانش و علم بشری نگاه به نگهداری و تعمیرات نیز متناسب با این پیشرفت در حال تغییر و تحول است که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می شود :

2-1- نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Break down maintenance) (BM)

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست بر این فرضیه است به طوری که تا قطعه شکسته و یا معیوب نشده باشد آن را تعویض و تعمیر نکنند. در دوران گذشته ، پیامدها و آثار اینگونه اعمال به عنوان یک امر اجتناب نا پذیر به شمار می آمد ولی امروزه به دلیل پیچیده شدن اقلام ، تنوع بالا و تعداد اقلام و تجهیزات تحت پوشش فعالیت های نگهداری و تعمیرات ، اجرای این رویه برای تمامی اقلام به عنوان یک ضرر با اهمیت به شمار می رود . در این روش اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات هنگامی انجام می شود که عملکرد تجهیزات به طور چشم گیری کاهش پیدا کرده و یا شکت و از کار افتادگی واقعی روبرو باشند . در نتیجه تجهیزات با اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست تحت کنترل قرار می گیرند . تجهیزاتی که مستلزم عملیات تعمیرات سنگین و پر هزینه هستند و یا اینکه تجهیزات حساس (از نظر فنی و استراتژیک) هستند ، مجاز به پیروی از مدل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست نیستند و در بعضی از موارد عدم رعایت این موضوع می تواند فاجعه به بار بیاورد . هزینه های مضاف این رویکرد می تواند شامل موارد زیر باشد :

-          هزینه های مستقیم اضافی

-          هزینه های رسیدگی به تعیین ریشه دلایل خرابی و از کار افتادگی

-          کارکرد نا مناسب و فاقد کیفیت و عدم داشتن استاندارد های لازم و نا رضایتی کاربران از کاهش کیفیت کارایی

-          بیکار شدن کاربران

-          پرداخت اضافه کاری برای کارکنان تعمیرات و نگهداری و پیمانکاران خارج از سیستم

-          هزینه های تسریع در تهیه لوازم یدکی

-          تاخیر در انجام ماموریتهای محوله

2-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive maintenance) (PM)

به مجموعه اقداماتی که شامل بازدید ، کنترل ، سرویس ، تنظیم ، تعویض و در برخی از موارد تعمیرات جزئی که توسط کاربران تجهیزات و یا تعمیر کاران واحد اجرایی انجام می شود ، اتلاق شده که اصطلاحا به فعالیت های مزبور PM گفته می شود . این فعالیتها که به طور تناوبی و بر حسب دوره های تعریف شده انجام می گیرد ، سبب تاخیر و کم شدن تعمیرات و شکست های ناگهانی و بدون برنامه می شوند .

اهم اهداف فعالیتهای PM شامل موارد زیر است :

-          پیشبینی عیوب ، خرابی ها و شکست تجهیزات

-          تعیین عیوب و شکست ، قبل از تاثیر گذاری به تجهیزات

-          تعمیر و تعویض قطعه پیش از وقوع شکست

2-3- نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (مراقبت وضعیت) (Predictive maintenance)

با پیشرفت علم و دانش بشری ، به جای تویض و تنظیم و ... در یک موعد مقرر با کمک علومی همانند مکانیک ، شیمی ، فیزیک ، ... و یا تحت نظر داشتن رفتار قسمت های متحرک از نظر ارتعاش و بخش های مکانیکی که درون روانکارها قرار دارند و تجزیه مواد موجود در روانکارها می توانند وضعیت رفتاری آنی تجهیزات را تا مقدار قابل قبولی پیش بینی کنند و بر مبنای آن اقدامات بعدی را انجام دهند. اصطلاحا به مجموعه این اقدامات و فعالیت ها مراقبت وضعیت (Condition monitoring) می گویند. اجرای صحیح این رویکرد ، هزینه های اضافی فعالیت های PM را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود که نتوان تا حد قابل قبولی وضیت فعلی و آینده تجهیزات را به میزان قابل توجهی بالا برد.

2-4-  نگهداری و تعمیرات اضطراری (emergency maintenance) (ٍEM)

فعالیت هایی هستند که در مواقع از کار افتادن تجهیزات و شکست انجام می دهند و به شکل اظطراری باید اینگونه فعالیت ها را انجام داد زیرا که امکان سرایت خرابی به سایر مجموعه های تجهیزات وجود دارد و یا اینکه تجهیزات به طور کلی از کار افتاده و در سازمان به کار گیری آن دستگاه ضرورت حیاتی دارد و عدم کارکرد آن باعث زیانهای جانی و مادی فراوان می شود.

2-5-  نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective maintenance) (CM)

فعالیت هایی هستند که به منظور حفظ تجهیزات در سطح استاندارد و قابل قبول به هنگام بروز شکست و یا پدید آمدن عیوب انجام میشود.این فعالیتها می توانند به منظور اصلاح و یا بهبود تجهیزات بکار برده شوند.در این شاخه نت امکان برنامه ریزی جهت تخصیص بهینه منابع و از بین بردن عیوب وجود دارد و میتوان از انبار نمودن بیهوده ابزارآلات،تجهیزات،قطعات یدکی و مواد مصرفی جلوگیری نمود و با حداقل نیروی انسانی خدمات لازم را ارائه نمود.تفاوت نت اصلاحی با نت اظطراری در حساس بودن و یا غیر حساس بودن نوع فعالیتهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات میباشد.این جمله بدین معناست که در اجرای فعالیتهای نت اظطراری نمی توان هیچ تاخیری را متصور شد.ولی فعالیتهای نت اصلاحی را می توان در برنامه های سیستم نت وارد نمود و آن را در زمان مقرر انجام داد.

2-6-  نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع (Total Productive Maintenance) (TPM)

نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع TPM یک روش خاص در مدیریت نگهداری و تعمیرات است اجرای این روش موجب خلاقیت و مشارکت تمامی پرسنل و بهبود مستمر در محیط کار میشود و می توان گفت TPM مجموعه فعالیتهایی است که بصورت اصلاح یک سیستم نت از طریق اصلاح ماشین آلات ، دستگاهها و تغییر در فرهنگ کارکنان انجام میگیرد.

TPM مبتنی بر اصول زیر میباشد:

- بهره برداری هر چه بیشتر از تجهیزات

- برقراری یک سیستم جامع برای نت که در تمامی عمر مفید تجهیزات ادامه یابد

- در گیر نمودن تمام قسمت های سازمان در برنامه های سیستم نت

- مشارکت کلیه کارکنان اعم از مدیران طراز اول تا کاربران تجهیزات در سیستم های نت

- ایجاد انگیزش از سوی مدیریت از طریق حمایت از تشکیل و اجرای فعالیت ها توسط گروه های کوچک کاری

 

2-نگهداری و تعمیرات ناب (Lean Maintenance)

نت ناب رویکرد نوین و نظام مند به سیستم نگهداری است که با تبعیت از اصول ناب به حفظ ارزش ها(value)و حذف زوائد (waste) می پردازد و در نهایت بدنبال تحقق رضایتمندی مشتری و کاربران تجهیزات میباشد.این رویکرد پس از رویکرد تولید ناب مطرح گردیده است.نت ناب موجب افزایش در قابلیت اطمینان،دقت،کیفیت،رضایت کاربران در دسترس بودن تجهیزات و کاهش در زمان انتظار،هزینه های سیستم،عیوب،دوباره کاری،حرکت های اضافی و حمل و نقل اضافی خواهد شد.

اقدامات لازم جهت اجرای نت ناب در سازمان عبارتند از:

- استمرار در بهبود کیفیت فعالیتهای نت

- بررسی یک سیستم بهبود پیوسته

- کاهش حجم و سطح نگهداری(انبار نمودن) موجودی ها (مواد مصرفی و قطعات یدکی)

- کاهش جدی عیوب و دوباره کاریها

- کاهش زمان اجرای فعالیتهای تعمیراتی(کاهش زمان های اداری و کارگاهی)

- ایجاد انعطاف پذیری بالای کارگاه های تعمیراتی

- حذف تجهیزات غیر ضروری

- انجام کارهای گروهی و بکارگیری افراد چند مهارته

- تبدیل نمودنفعالیت های جاری و روز مره به فرآیندهای مدون و مصوب(با حداقل زمان و منابع)

- بکارگیری مدیران تحصیل کرده در رشته های مرتبط با سیستم های نت

- استاندارد کردن و مصوب کردن فعالیت های نت

- کنترل زنجیره تامین سیستم نت (تامین کننده و پشتیبانی کننده ها)

- کوچک کردن سازمان ها و واگذاری کارهای غیر ضروری به بیرون از سازمان

- مسطح نمودن ساختارهای سازمانی

- برقرار نمودن ارتباط طولانی مدت با پشتیبانی کنندگان از طریق خدمات پس از تعمیر و یا بازسازی و گرفتن بازخور از نحوه نگهداری و تعمیرات تجهیزات

3 - سیستم نت:

سیستمی است که با برنامه ریزی و کنترل مدون،مجموعه فعالیت هایی نظیر امور طرح و برنامه ریزی،تخصیص منابع،تدوین سیاست ها و روش های عملیاتی،جمع آوری اطلاعات بازخور و تحلیل اطلاعات به منظور بهسازی طرح ها،برنامه ها و روش های تدوین شده،با هدف افزایش کارایی و بالا بردن عمر مفید تجهیزات،اطمینان از آماده بکار بودن کلیه تجهیزات و فراهم آوردن شرایطی که ماموریت سازمان را توام با حفظ ایمنی پرسنل تامین کند ،را بعهده دارد.

علل رویکردبه ایجاد و بهره برداری از سیستم های نت را میتوان در موارد زیر متصور شد:

- متنوع بودن تجهیزات مورد بهره برداری

- زیاد بودن تعداد تجهیزات تحت پوشش تعمیرگاه ها

- حساس بودن (از نظر عملیاتی،سرمایه گذاری و ...)

- بالا بودن هزنه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های از کارافتادگی تجهیزات(مالی و جانی)

4. فعالیت های عمومی سیستم نت

این فعالیت ها عبارت اند از:

 برنامه ریزی

-   اجرا

 کنترل

  ثبت وقایع

-   بایگانی

-  تجزیه و تحلیل

- ارائه گزارش های مورد نیاز

5. فعالیت های نگهداری و تعمیرات

فعالیت های نگهداری و تعمیرات شامل پنج فعالیت اصلی زیر میباشد که عبارتند از:

-          تعمیر       repair

-          تعویض   change

-          تنظیم       adjust

-          سرویس service

-          تست test        

هر یک از فعالیت های فوق را میتوان بطور مختصر به شرح زیر توضیح داد:

تعمیر repair : عبارتند از انجام فعالیت به منظور تشخیص عیب و یا مجموعه،رفع عیب باز گرداندن آن به شرایط قابل قبول

فرآیند تعمیر عبارت است از:

-  انجام آزمایش های لازم به منظور تشخیص عیب

-  بازکردن یا مونتاژ مجموعه معیوب از روی تجهیزات

-  ترمیم قسمت های آسیب دیده

-  تعویض یک یا چند قسمت از مجموعه معیوب

-  انجام تست و آزمایش به منظور حصول اطمینان از سلامت مجدد مجموعه

-  نصب ویا مونتاژ مجموعه ای اصلاح شده روی تجهیزات

تعویض change :  این نوع فعالیت،به منظور و مفهوم جایگزینی مجموعه مستهلک با مجموعه سالم است.

تنظیم adjust :   یک فعالیت ساده بدون نیاز به تعمیر و تعویض قطعه است تا با ایجاد ارتباط صحیح ما بین قسمت های داخلی مجموعه و یا ما بین قطعه معیوب با سایر قطعات در گیر،بهترین شرایط را برای کار آن مجموعه فراهم آورد. بطوریکه مجموعه با حداکثر بازدهی کار کند و احتمال اتفاق افتادن شکست و خرابی در تجهیزات به حداقل برسد. همانند:تنظیم چرخها،تنظیم پمپ انژکتور یا کاربراتور،تنظیم گاز وکلاج و فرمان و ...

سرویس :  service منظوز از سرویس،فعالیتهای ساده نگهداری هستند که به منظور جلوگیری از بروز نقص در مجموعه های یک دستگاه انجام میپزیرد و شامل فعالیتهای ذیل میباشد:

- شستشو و تمیزکاری

- روغنکاری، تکمیل و یا تعویض روغن

- سفت کردن پیچ ها (آچار کشی)

- رنگ کاری جزئی

تست test :   عبارت است از بازدید،بررسی و آزمایش های مورد نیاز به منظور مقایسه و ارزیابی مجموعه با شرایط استاندارد،به منظور پیشگیری از بروز خرابی اتفاقی و کاهش فعالیتهای تعمیراتی ، این بازدیدها حتما باید برنامه ریزی شده باشند و بصورت دوره هایی انجام گیرد.

6. مزایای اجــرای سیستم نت

       - تحت کنترل درآوردن تجهیزات که این عمل لازمه برناه ریزی موثر است

       - حفظ و نگهداری تجهیزات

       - کاهش حجم تعمیرات

       - افزایش ایمنی

       - افزایش کیفیت خدمات

       - کاهش ضایعات

     - ایجاد محیطی مناسب به منظور گسترش عملیات،خدمات و تجهیزات

       - ارائه سیستمهای تهیه اطلاعات فتی و اطلاعات لازم جهت تصمیم گیری

       - امکان برنامه ریزی صحیح با دیگر واحدهای سازمان

       - افزایش قابلیت اطمینان و آمادگی تجهیزات

7. مشکلات ناشی از عدم وجود و اجرای سیستم نت

- کاهش طول عمر تجهیزات

- توقفات پی در پی عملیات و یا تولید

- افزایش حجم تعمیرات

- نزول کیفیت خروجی های فعالیت های نت

- کاهش قابلیت اطمینان

- کاهش ایمنی

- افزایش هزینه ها

- افزایش زمان اجرای فعالیت های نت (اداری و کارگاهی)

 

 

تهیه و تنظیم: سرپرست واحد نگهداری و تعمیرات شرکت فولاد مهر

 


 

اصطلاحات و تعاریف مرتبط با سیستم های نت به زبان ساده5

 

 

تعریف نت

نت،مخفف کلمات نگهداری و تعمیرات می باشد و به مجموعه برنامه ها و اقدامات به منظور نگهداشتن تجهیزات درسطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا بازگرداندن تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری اتلاق می شود و نتیجه مورد انتظار از این اقدامات ایجاد آمادگی ، حفظ قابلیت عملیاتی ، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود. به طور کلی اهداف سیستم نت در یک واحد عبارتند از پاسخ گویی کارا ، موثر و سریع در هنگام نیاز به فعالیت های پیش گیری و اصلاحی به منظور حفظ آن واحد در یک سطح استاندارد و قابل قبول می باشد. در اینجا به بررسی معانی برخی از اصطلاحات نت می پردازیم. ابتدای بحث را به انواع نت اختصاص می دهیم .

 

1-   انواع نت

امروزه با پیشرفت دانش و علم بشری نگاه به نگهداری و تعمیرات نیز متناسب با این پیشرفت در حال تغییر و تحول است که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می شود :

2-1- نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Break down maintenance) (BM)

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست بر این فرضیه است به طوری که تا قطعه شکسته و یا معیوب نشده باشد آن را تعویض و تعمیر نکنند. در دوران گذشته ، پیامدها و آثار اینگونه اعمال به عنوان یک امر اجتناب نا پذیر به شمار می آمد ولی امروزه به دلیل پیچیده شدن اقلام ، تنوع بالا و تعداد اقلام و تجهیزات تحت پوشش فعالیت های نگهداری و تعمیرات ، اجرای این رویه برای تمامی اقلام به عنوان یک ضرر با اهمیت به شمار می رود . در این روش اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات هنگامی انجام می شود که عملکرد تجهیزات به طور چشم گیری کاهش پیدا کرده و یا شکت و از کار افتادگی واقعی روبرو باشند . در نتیجه تجهیزات با اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست تحت کنترل قرار می گیرند . تجهیزاتی که مستلزم عملیات تعمیرات سنگین و پر هزینه هستند و یا اینکه تجهیزات حساس (از نظر فنی و استراتژیک) هستند ، مجاز به پیروی از مدل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست نیستند و در بعضی از موارد عدم رعایت این موضوع می تواند فاجعه به بار بیاورد . هزینه های مضاف این رویکرد می تواند شامل موارد زیر باشد :

-          هزینه های مستقیم اضافی

-          هزینه های رسیدگی به تعیین ریشه دلایل خرابی و از کار افتادگی

-          کارکرد نا مناسب و فاقد کیفیت و عدم داشتن استاندارد های لازم و نا رضایتی کاربران از کاهش کیفیت کارایی

-          بیکار شدن کاربران

-          پرداخت اضافه کاری برای کارکنان تعمیرات و نگهداری و پیمانکاران خارج از سیستم

-          هزینه های تسریع در تهیه لوازم یدکی

-          تاخیر در انجام ماموریتهای محوله

2-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive maintenance) (PM)

به مجموعه اقداماتی که شامل بازدید ، کنترل ، سرویس ، تنظیم ، تعویض و در برخی از موارد تعمیرات جزئی که توسط کاربران تجهیزات و یا تعمیر کاران واحد اجرایی انجام می شود ، اتلاق شده که اصطلاحا به فعالیت های مزبور PM گفته می شود . این فعالیتها که به طور تناوبی و بر حسب دوره های تعریف شده انجام می گیرد ، سبب تاخیر و کم شدن تعمیرات و شکست های ناگهانی و بدون برنامه می شوند .

اهم اهداف فعالیتهای PM شامل موارد زیر است :

-          پیشبینی عیوب ، خرابی ها و شکست تجهیزات

-          تعیین عیوب و شکست ، قبل از تاثیر گذاری به تجهیزات

-          تعمیر و تعویض قطعه پیش از وقوع شکست

2-3- نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (مراقبت وضعیت) (Predictive maintenance)

با پیشرفت علم و دانش بشری ، به جای تویض و تنظیم و ... در یک موعد مقرر با کمک علومی همانند مکانیک ، شیمی ، فیزیک ، ... و یا تحت نظر داشتن رفتار قسمت های متحرک از نظر ارتعاش و بخش های مکانیکی که درون روانکارها قرار دارند و تجزیه مواد موجود در روانکارها می توانند وضعیت رفتاری آنی تجهیزات را تا مقدار قابل قبولی پیش بینی کنند و بر مبنای آن اقدامات بعدی را انجام دهند. اصطلاحا به مجموعه این اقدامات و فعالیت ها مراقبت وضعیت (Condition monitoring) می گویند. اجرای صحیح این رویکرد ، هزینه های اضافی فعالیت های PM را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود که نتوان تا حد قابل قبولی وضیت فعلی و آینده تجهیزات را به میزان قابل توجهی بالا برد.

2-4-  نگهداری و تعمیرات اضطراری (emergency maintenance) (ٍEM)

فعالیت هایی هستند که در مواقع از کار افتادن تجهیزات و شکست انجام می دهند و به شکل اظطراری باید اینگونه فعالیت ها را انجام داد زیرا که امکان سرایت خرابی به سایر مجموعه های تجهیزات وجود دارد و یا اینکه تجهیزات به طور کلی از کار افتاده و در سازمان به کار گیری آن دستگاه ضرورت حیاتی دارد و عدم کارکرد آن باعث زیانهای جانی و مادی فراوان می شود.

2-5-  نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective maintenance) (CM)

فعالیت هایی هستند که به منظور حفظ تجهیزات در سطح استاندارد و قابل قبول به هنگام بروز شکست و یا پدید آمدن عیوب انجام میشود.این فعالیتها می توانند به منظور اصلاح و یا بهبود تجهیزات بکار برده شوند.در این شاخه نت امکان برنامه ریزی جهت تخصیص بهینه منابع و از بین بردن عیوب وجود دارد و میتوان از انبار نمودن بیهوده ابزارآلات،تجهیزات،قطعات یدکی و مواد مصرفی جلوگیری نمود و با حداقل نیروی انسانی خدمات لازم را ارائه نمود.تفاوت نت اصلاحی با نت اظطراری در حساس بودن و یا غیر حساس بودن نوع فعالیتهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات میباشد.این جمله بدین معناست که در اجرای فعالیتهای نت اظطراری نمی توان هیچ تاخیری را متصور شد.ولی فعالیتهای نت اصلاحی را می توان در برنامه های سیستم نت وارد نمود و آن را در زمان مقرر انجام داد.

2-6-  نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع (Total Productive Maintenance) (TPM)

نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع TPM یک روش خاص در مدیریت نگهداری و تعمیرات است اجرای این روش موجب خلاقیت و مشارکت تمامی پرسنل و بهبود مستمر در محیط کار میشود و می توان گفت TPM مجموعه فعالیتهایی است که بصورت اصلاح یک سیستم نت از طریق اصلاح ماشین آلات ، دستگاهها و تغییر در فرهنگ کارکنان انجام میگیرد.

TPM مبتنی بر اصول زیر میباشد:

- بهره برداری هر چه بیشتر از تجهیزات

- برقراری یک سیستم جامع برای نت که در تمامی عمر مفید تجهیزات ادامه یابد

- در گیر نمودن تمام قسمت های سازمان در برنامه های سیستم نت

- مشارکت کلیه کارکنان اعم از مدیران طراز اول تا کاربران تجهیزات در سیستم های نت

- ایجاد انگیزش از سوی مدیریت از طریق حمایت از تشکیل و اجرای فعالیت ها توسط گروه های کوچک کاری

 

2-نگهداری و تعمیرات ناب (Lean Maintenance)

نت ناب رویکرد نوین و نظام مند به سیستم نگهداری است که با تبعیت از اصول ناب به حفظ ارزش ها(value)و حذف زوائد (waste) می پردازد و در نهایت بدنبال تحقق رضایتمندی مشتری و کاربران تجهیزات میباشد.این رویکرد پس از رویکرد تولید ناب مطرح گردیده است.نت ناب موجب افزایش در قابلیت اطمینان،دقت،کیفیت،رضایت کاربران در دسترس بودن تجهیزات و کاهش در زمان انتظار،هزینه های سیستم،عیوب،دوباره کاری،حرکت های اضافی و حمل و نقل اضافی خواهد شد.

اقدامات لازم جهت اجرای نت ناب در سازمان عبارتند از:

- استمرار در بهبود کیفیت فعالیتهای نت

- بررسی یک سیستم بهبود پیوسته

- کاهش حجم و سطح نگهداری(انبار نمودن) موجودی ها (مواد مصرفی و قطعات یدکی)

- کاهش جدی عیوب و دوباره کاریها

- کاهش زمان اجرای فعالیتهای تعمیراتی(کاهش زمان های اداری و کارگاهی)

- ایجاد انعطاف پذیری بالای کارگاه های تعمیراتی

- حذف تجهیزات غیر ضروری

- انجام کارهای گروهی و بکارگیری افراد چند مهارته

- تبدیل نمودنفعالیت های جاری و روز مره به فرآیندهای مدون و مصوب(با حداقل زمان و منابع)

- بکارگیری مدیران تحصیل کرده در رشته های مرتبط با سیستم های نت

- استاندارد کردن و مصوب کردن فعالیت های نت

- کنترل زنجیره تامین سیستم نت (تامین کننده و پشتیبانی کننده ها)

- کوچک کردن سازمان ها و واگذاری کارهای غیر ضروری به بیرون از سازمان

- مسطح نمودن ساختارهای سازمانی

- برقرار نمودن ارتباط طولانی مدت با پشتیبانی کنندگان از طریق خدمات پس از تعمیر و یا بازسازی و گرفتن بازخور از نحوه نگهداری و تعمیرات تجهیزات

3 - سیستم نت:

سیستمی است که با برنامه ریزی و کنترل مدون،مجموعه فعالیت هایی نظیر امور طرح و برنامه ریزی،تخصیص منابع،تدوین سیاست ها و روش های عملیاتی،جمع آوری اطلاعات بازخور و تحلیل اطلاعات به منظور بهسازی طرح ها،برنامه ها و روش های تدوین شده،با هدف افزایش کارایی و بالا بردن عمر مفید تجهیزات،اطمینان از آماده بکار بودن کلیه تجهیزات و فراهم آوردن شرایطی که ماموریت سازمان را توام با حفظ ایمنی پرسنل تامین کند ،را بعهده دارد.

علل رویکردبه ایجاد و بهره برداری از سیستم های نت را میتوان در موارد زیر متصور شد:

- متنوع بودن تجهیزات مورد بهره برداری

- زیاد بودن تعداد تجهیزات تحت پوشش تعمیرگاه ها

- حساس بودن (از نظر عملیاتی،سرمایه گذاری و ...)

- بالا بودن هزنه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های از کارافتادگی تجهیزات(مالی و جانی)

4. فعالیت های عمومی سیستم نت

این فعالیت ها عبارت اند از:

 برنامه ریزی

-   اجرا

 کنترل

  ثبت وقایع

-   بایگانی

-  تجزیه و تحلیل

- ارائه گزارش های مورد نیاز

5. فعالیت های نگهداری و تعمیرات

فعالیت های نگهداری و تعمیرات شامل پنج فعالیت اصلی زیر میباشد که عبارتند از:

-          تعمیر       repair

-          تعویض   change

-          تنظیم       adjust

-          سرویس service

-          تست test        

هر یک از فعالیت های فوق را میتوان بطور مختصر به شرح زیر توضیح داد:

تعمیر repair : عبارتند از انجام فعالیت به منظور تشخیص عیب و یا مجموعه،رفع عیب باز گرداندن آن به شرایط قابل قبول

فرآیند تعمیر عبارت است از:

-  انجام آزمایش های لازم به منظور تشخیص عیب

-  بازکردن یا مونتاژ مجموعه معیوب از روی تجهیزات

-  ترمیم قسمت های آسیب دیده

-  تعویض یک یا چند قسمت از مجموعه معیوب

-  انجام تست و آزمایش به منظور حصول اطمینان از سلامت مجدد مجموعه

-  نصب ویا مونتاژ مجموعه ای اصلاح شده روی تجهیزات

تعویض change :  این نوع فعالیت،به منظور و مفهوم جایگزینی مجموعه مستهلک با مجموعه سالم است.

تنظیم adjust :   یک فعالیت ساده بدون نیاز به تعمیر و تعویض قطعه است تا با ایجاد ارتباط صحیح ما بین قسمت های داخلی مجموعه و یا ما بین قطعه معیوب با سایر قطعات در گیر،بهترین شرایط را برای کار آن مجموعه فراهم آورد. بطوریکه مجموعه با حداکثر بازدهی کار کند و احتمال اتفاق افتادن شکست و خرابی در تجهیزات به حداقل برسد. همانند:تنظیم چرخها،تنظیم پمپ انژکتور یا کاربراتور،تنظیم گاز وکلاج و فرمان و ...

سرویس :  service منظوز از سرویس،فعالیتهای ساده نگهداری هستند که به منظور جلوگیری از بروز نقص در مجموعه های یک دستگاه انجام میپزیرد و شامل فعالیتهای ذیل میباشد:

- شستشو و تمیزکاری

- روغنکاری، تکمیل و یا تعویض روغن

- سفت کردن پیچ ها (آچار کشی)

- رنگ کاری جزئی

تست test :   عبارت است از بازدید،بررسی و آزمایش های مورد نیاز به منظور مقایسه و ارزیابی مجموعه با شرایط استاندارد،به منظور پیشگیری از بروز خرابی اتفاقی و کاهش فعالیتهای تعمیراتی ، این بازدیدها حتما باید برنامه ریزی شده باشند و بصورت دوره هایی انجام گیرد.

6. مزایای اجــرای سیستم نت

       - تحت کنترل درآوردن تجهیزات که این عمل لازمه برناه ریزی موثر است

       - حفظ و نگهداری تجهیزات

       - کاهش حجم تعمیرات

       - افزایش ایمنی

       - افزایش کیفیت خدمات

       - کاهش ضایعات

     - ایجاد محیطی مناسب به منظور گسترش عملیات،خدمات و تجهیزات

       - ارائه سیستمهای تهیه اطلاعات فتی و اطلاعات لازم جهت تصمیم گیری

       - امکان برنامه ریزی صحیح با دیگر واحدهای سازمان

       - افزایش قابلیت اطمینان و آمادگی تجهیزات

7. مشکلات ناشی از عدم وجود و اجرای سیستم نت

- کاهش طول عمر تجهیزات

- توقفات پی در پی عملیات و یا تولید

- افزایش حجم تعمیرات

- نزول کیفیت خروجی های فعالیت های نت

- کاهش قابلیت اطمینان

- کاهش ایمنی

- افزایش هزینه ها

- افزایش زمان اجرای فعالیت های نت (اداری و کارگاهی)

 

 

تهیه و تنظیم: سرپرست واحد نگهداری و تعمیرات شرکت فولاد مهر

 


 

اصطلاحات و تعاریف مرتبط با سیستم های نت به زبان ساده2

تاریخ انتشار :  1400/7/7

 

 

تعریف نت

نت،مخفف کلمات نگهداری و تعمیرات می باشد و به مجموعه برنامه ها و اقدامات به منظور نگهداشتن تجهیزات درسطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا بازگرداندن تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری اتلاق می شود و نتیجه مورد انتظار از این اقدامات ایجاد آمادگی ، حفظ قابلیت عملیاتی ، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود. به طور کلی اهداف سیستم نت در یک واحد عبارتند از پاسخ گویی کارا ، موثر و سریع در هنگام نیاز به فعالیت های پیش گیری و اصلاحی به منظور حفظ آن واحد در یک سطح استاندارد و قابل قبول می باشد. در اینجا به بررسی معانی برخی از اصطلاحات نت می پردازیم. ابتدای بحث را به انواع نت اختصاص می دهیم .

 

1-   انواع نت

امروزه با پیشرفت دانش و علم بشری نگاه به نگهداری و تعمیرات نیز متناسب با این پیشرفت در حال تغییر و تحول است که در ذیل به بخشی از آنها اشاره می شود :

2-1- نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست (Break down maintenance) (BM)

نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست بر این فرضیه است به طوری که تا قطعه شکسته و یا معیوب نشده باشد آن را تعویض و تعمیر نکنند. در دوران گذشته ، پیامدها و آثار اینگونه اعمال به عنوان یک امر اجتناب نا پذیر به شمار می آمد ولی امروزه به دلیل پیچیده شدن اقلام ، تنوع بالا و تعداد اقلام و تجهیزات تحت پوشش فعالیت های نگهداری و تعمیرات ، اجرای این رویه برای تمامی اقلام به عنوان یک ضرر با اهمیت به شمار می رود . در این روش اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات هنگامی انجام می شود که عملکرد تجهیزات به طور چشم گیری کاهش پیدا کرده و یا شکت و از کار افتادگی واقعی روبرو باشند . در نتیجه تجهیزات با اجرای فعالیتهای نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست تحت کنترل قرار می گیرند . تجهیزاتی که مستلزم عملیات تعمیرات سنگین و پر هزینه هستند و یا اینکه تجهیزات حساس (از نظر فنی و استراتژیک) هستند ، مجاز به پیروی از مدل نگهداری و تعمیرات مبتنی بر شکست نیستند و در بعضی از موارد عدم رعایت این موضوع می تواند فاجعه به بار بیاورد . هزینه های مضاف این رویکرد می تواند شامل موارد زیر باشد :

-          هزینه های مستقیم اضافی

-          هزینه های رسیدگی به تعیین ریشه دلایل خرابی و از کار افتادگی

-          کارکرد نا مناسب و فاقد کیفیت و عدم داشتن استاندارد های لازم و نا رضایتی کاربران از کاهش کیفیت کارایی

-          بیکار شدن کاربران

-          پرداخت اضافه کاری برای کارکنان تعمیرات و نگهداری و پیمانکاران خارج از سیستم

-          هزینه های تسریع در تهیه لوازم یدکی

-          تاخیر در انجام ماموریتهای محوله

2-2- نگهداری و تعمیرات پیشگیرانه (Preventive maintenance) (PM)

به مجموعه اقداماتی که شامل بازدید ، کنترل ، سرویس ، تنظیم ، تعویض و در برخی از موارد تعمیرات جزئی که توسط کاربران تجهیزات و یا تعمیر کاران واحد اجرایی انجام می شود ، اتلاق شده که اصطلاحا به فعالیت های مزبور PM گفته می شود . این فعالیتها که به طور تناوبی و بر حسب دوره های تعریف شده انجام می گیرد ، سبب تاخیر و کم شدن تعمیرات و شکست های ناگهانی و بدون برنامه می شوند .

اهم اهداف فعالیتهای PM شامل موارد زیر است :

-          پیشبینی عیوب ، خرابی ها و شکست تجهیزات

-          تعیین عیوب و شکست ، قبل از تاثیر گذاری به تجهیزات

-          تعمیر و تعویض قطعه پیش از وقوع شکست

2-3- نگهداری و تعمیرات پیشگویانه (مراقبت وضعیت) (Predictive maintenance)

با پیشرفت علم و دانش بشری ، به جای تویض و تنظیم و ... در یک موعد مقرر با کمک علومی همانند مکانیک ، شیمی ، فیزیک ، ... و یا تحت نظر داشتن رفتار قسمت های متحرک از نظر ارتعاش و بخش های مکانیکی که درون روانکارها قرار دارند و تجزیه مواد موجود در روانکارها می توانند وضعیت رفتاری آنی تجهیزات را تا مقدار قابل قبولی پیش بینی کنند و بر مبنای آن اقدامات بعدی را انجام دهند. اصطلاحا به مجموعه این اقدامات و فعالیت ها مراقبت وضعیت (Condition monitoring) می گویند. اجرای صحیح این رویکرد ، هزینه های اضافی فعالیت های PM را به شدت کاهش می دهد و باعث می شود که نتوان تا حد قابل قبولی وضیت فعلی و آینده تجهیزات را به میزان قابل توجهی بالا برد.

2-4-  نگهداری و تعمیرات اضطراری (emergency maintenance) (ٍEM)

فعالیت هایی هستند که در مواقع از کار افتادن تجهیزات و شکست انجام می دهند و به شکل اظطراری باید اینگونه فعالیت ها را انجام داد زیرا که امکان سرایت خرابی به سایر مجموعه های تجهیزات وجود دارد و یا اینکه تجهیزات به طور کلی از کار افتاده و در سازمان به کار گیری آن دستگاه ضرورت حیاتی دارد و عدم کارکرد آن باعث زیانهای جانی و مادی فراوان می شود.

2-5-  نگهداری و تعمیرات اصلاحی (Corrective maintenance) (CM)

فعالیت هایی هستند که به منظور حفظ تجهیزات در سطح استاندارد و قابل قبول به هنگام بروز شکست و یا پدید آمدن عیوب انجام میشود.این فعالیتها می توانند به منظور اصلاح و یا بهبود تجهیزات بکار برده شوند.در این شاخه نت امکان برنامه ریزی جهت تخصیص بهینه منابع و از بین بردن عیوب وجود دارد و میتوان از انبار نمودن بیهوده ابزارآلات،تجهیزات،قطعات یدکی و مواد مصرفی جلوگیری نمود و با حداقل نیروی انسانی خدمات لازم را ارائه نمود.تفاوت نت اصلاحی با نت اظطراری در حساس بودن و یا غیر حساس بودن نوع فعالیتهای نگهداری و تعمیرات تجهیزات میباشد.این جمله بدین معناست که در اجرای فعالیتهای نت اظطراری نمی توان هیچ تاخیری را متصور شد.ولی فعالیتهای نت اصلاحی را می توان در برنامه های سیستم نت وارد نمود و آن را در زمان مقرر انجام داد.

2-6-  نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع (Total Productive Maintenance) (TPM)

نگهداری و تعمیرات بهره ور جامع TPM یک روش خاص در مدیریت نگهداری و تعمیرات است اجرای این روش موجب خلاقیت و مشارکت تمامی پرسنل و بهبود مستمر در محیط کار میشود و می توان گفت TPM مجموعه فعالیتهایی است که بصورت اصلاح یک سیستم نت از طریق اصلاح ماشین آلات ، دستگاهها و تغییر در فرهنگ کارکنان انجام میگیرد.

TPM مبتنی بر اصول زیر میباشد:

- بهره برداری هر چه بیشتر از تجهیزات

- برقراری یک سیستم جامع برای نت که در تمامی عمر مفید تجهیزات ادامه یابد

- در گیر نمودن تمام قسمت های سازمان در برنامه های سیستم نت

- مشارکت کلیه کارکنان اعم از مدیران طراز اول تا کاربران تجهیزات در سیستم های نت

- ایجاد انگیزش از سوی مدیریت از طریق حمایت از تشکیل و اجرای فعالیت ها توسط گروه های کوچک کاری

 

2-نگهداری و تعمیرات ناب (Lean Maintenance)

نت ناب رویکرد نوین و نظام مند به سیستم نگهداری است که با تبعیت از اصول ناب به حفظ ارزش ها(value)و حذف زوائد (waste) می پردازد و در نهایت بدنبال تحقق رضایتمندی مشتری و کاربران تجهیزات میباشد.این رویکرد پس از رویکرد تولید ناب مطرح گردیده است.نت ناب موجب افزایش در قابلیت اطمینان،دقت،کیفیت،رضایت کاربران در دسترس بودن تجهیزات و کاهش در زمان انتظار،هزینه های سیستم،عیوب،دوباره کاری،حرکت های اضافی و حمل و نقل اضافی خواهد شد.

اقدامات لازم جهت اجرای نت ناب در سازمان عبارتند از:

- استمرار در بهبود کیفیت فعالیتهای نت

- بررسی یک سیستم بهبود پیوسته

- کاهش حجم و سطح نگهداری(انبار نمودن) موجودی ها (مواد مصرفی و قطعات یدکی)

- کاهش جدی عیوب و دوباره کاریها

- کاهش زمان اجرای فعالیتهای تعمیراتی(کاهش زمان های اداری و کارگاهی)

- ایجاد انعطاف پذیری بالای کارگاه های تعمیراتی

- حذف تجهیزات غیر ضروری

- انجام کارهای گروهی و بکارگیری افراد چند مهارته

- تبدیل نمودنفعالیت های جاری و روز مره به فرآیندهای مدون و مصوب(با حداقل زمان و منابع)

- بکارگیری مدیران تحصیل کرده در رشته های مرتبط با سیستم های نت

- استاندارد کردن و مصوب کردن فعالیت های نت

- کنترل زنجیره تامین سیستم نت (تامین کننده و پشتیبانی کننده ها)

- کوچک کردن سازمان ها و واگذاری کارهای غیر ضروری به بیرون از سازمان

- مسطح نمودن ساختارهای سازمانی

- برقرار نمودن ارتباط طولانی مدت با پشتیبانی کنندگان از طریق خدمات پس از تعمیر و یا بازسازی و گرفتن بازخور از نحوه نگهداری و تعمیرات تجهیزات

3 - سیستم نت:

سیستمی است که با برنامه ریزی و کنترل مدون،مجموعه فعالیت هایی نظیر امور طرح و برنامه ریزی،تخصیص منابع،تدوین سیاست ها و روش های عملیاتی،جمع آوری اطلاعات بازخور و تحلیل اطلاعات به منظور بهسازی طرح ها،برنامه ها و روش های تدوین شده،با هدف افزایش کارایی و بالا بردن عمر مفید تجهیزات،اطمینان از آماده بکار بودن کلیه تجهیزات و فراهم آوردن شرایطی که ماموریت سازمان را توام با حفظ ایمنی پرسنل تامین کند ،را بعهده دارد.

علل رویکردبه ایجاد و بهره برداری از سیستم های نت را میتوان در موارد زیر متصور شد:

- متنوع بودن تجهیزات مورد بهره برداری

- زیاد بودن تعداد تجهیزات تحت پوشش تعمیرگاه ها

- حساس بودن (از نظر عملیاتی،سرمایه گذاری و ...)

- بالا بودن هزنه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های تعمیرات اتفاقی

- بالا بودن هزینه های از کارافتادگی تجهیزات(مالی و جانی)

4. فعالیت های عمومی سیستم نت

این فعالیت ها عبارت اند از:

 برنامه ریزی

-   اجرا

 کنترل

  ثبت وقایع

-   بایگانی

-  تجزیه و تحلیل

- ارائه گزارش های مورد نیاز

5. فعالیت های نگهداری و تعمیرات

فعالیت های نگهداری و تعمیرات شامل پنج فعالیت اصلی زیر میباشد که عبارتند از:

-          تعمیر       repair

-          تعویض   change

-          تنظیم       adjust

-          سرویس service

-          تست test        

هر یک از فعالیت های فوق را میتوان بطور مختصر به شرح زیر توضیح داد:

تعمیر repair : عبارتند از انجام فعالیت به منظور تشخیص عیب و یا مجموعه،رفع عیب باز گرداندن آن به شرایط قابل قبول

فرآیند تعمیر عبارت است از:

-  انجام آزمایش های لازم به منظور تشخیص عیب

-  بازکردن یا مونتاژ مجموعه معیوب از روی تجهیزات

-  ترمیم قسمت های آسیب دیده

-  تعویض یک یا چند قسمت از مجموعه معیوب

-  انجام تست و آزمایش به منظور حصول اطمینان از سلامت مجدد مجموعه

-  نصب ویا مونتاژ مجموعه ای اصلاح شده روی تجهیزات

تعویض change :  این نوع فعالیت،به منظور و مفهوم جایگزینی مجموعه مستهلک با مجموعه سالم است.

تنظیم adjust :   یک فعالیت ساده بدون نیاز به تعمیر و تعویض قطعه است تا با ایجاد ارتباط صحیح ما بین قسمت های داخلی مجموعه و یا ما بین قطعه معیوب با سایر قطعات در گیر،بهترین شرایط را برای کار آن مجموعه فراهم آورد. بطوریکه مجموعه با حداکثر بازدهی کار کند و احتمال اتفاق افتادن شکست و خرابی در تجهیزات به حداقل برسد. همانند:تنظیم چرخها،تنظیم پمپ انژکتور یا کاربراتور،تنظیم گاز وکلاج و فرمان و ...

سرویس :  service منظوز از سرویس،فعالیتهای ساده نگهداری هستند که به منظور جلوگیری از بروز نقص در مجموعه های یک دستگاه انجام میپزیرد و شامل فعالیتهای ذیل میباشد:

- شستشو و تمیزکاری

- روغنکاری، تکمیل و یا تعویض روغن

- سفت کردن پیچ ها (آچار کشی)

- رنگ کاری جزئی

تست test :   عبارت است از بازدید،بررسی و آزمایش های مورد نیاز به منظور مقایسه و ارزیابی مجموعه با شرایط استاندارد،به منظور پیشگیری از بروز خرابی اتفاقی و کاهش فعالیتهای تعمیراتی ، این بازدیدها حتما باید برنامه ریزی شده باشند و بصورت دوره هایی انجام گیرد.

6. مزایای اجــرای سیستم نت

       - تحت کنترل درآوردن تجهیزات که این عمل لازمه برناه ریزی موثر است

       - حفظ و نگهداری تجهیزات

       - کاهش حجم تعمیرات

       - افزایش ایمنی

       - افزایش کیفیت خدمات

       - کاهش ضایعات

     - ایجاد محیطی مناسب به منظور گسترش عملیات،خدمات و تجهیزات

       - ارائه سیستمهای تهیه اطلاعات فتی و اطلاعات لازم جهت تصمیم گیری

       - امکان برنامه ریزی صحیح با دیگر واحدهای سازمان

       - افزایش قابلیت اطمینان و آمادگی تجهیزات

7. مشکلات ناشی از عدم وجود و اجرای سیستم نت

- کاهش طول عمر تجهیزات

- توقفات پی در پی عملیات و یا تولید

- افزایش حجم تعمیرات

- نزول کیفیت خروجی های فعالیت های نت

- کاهش قابلیت اطمینان

- کاهش ایمنی

- افزایش هزینه ها

- افزایش زمان اجرای فعالیت های نت (اداری و کارگاهی)

 

 

تهیه و تنظیم: سرپرست واحد نگهداری و تعمیرات شرکت فولاد مهر

 


 

مقالات مرتبط